Thứ tư, 02/03/2011, 16:43 GMT+7
Viêm ruột thừa - một cấp cứu ngoại khoa
 |
| Viem ruot thua - mot cap.. |
Đây là một bệnh thường gặp ở mọi lứa tuổi, tỷ lệ mắc khoảng 1/500 người. Cơ chế phát sinh bệnh khá đơn giản, thường do tắc lòng ruột thừa bởi phân cục hoặc dị vật (chẳng hạn như hạt trái cây). Tình trạng này dẫn đến xung huyết, kết hợp với nhiễm trùng thành viêm
Ruột thừa là một tạng rất nhỏ hình ống, kín ở đầu, đáy cắm vào manh tràng (đại tràng bên phải). Cơ quan này nằm ở hố chậu phải của ổ bụng, có thể thay đổi vị trí. Do đó, khi bị viêm, khó chẩn đoán phân biệt ruộtthừa với những tạng lân cận như đại tràng, bàng quang, ruột non, buồng trứng...
Ở người già, chứng viêm ruột thừa rất khó chẩn đoán. Vì già yếu nên các triệu chứng thực thể mờ nhạt đi, khó phát hiện; bệnh nhân thường sốt nhẹ, có khi không sốt, phản ứng ở thành bụng cũng không rõ hoặc hiếm gặp. Tuy triệu chứng thì lờ mờ nhưng ở người già, bệnh lại tiến triển nhanh và nặng. Bệnh thường được phát hiện muộn cho nên việc điều trị thường khó khăn (bệnh nặng trên một cơ địa già yếu, tiên lượng thường không lường trước được). Ở trẻ nhỏ còn bú mẹ, chứng viêm ruột thừa cũng rất chẩn đoán và xử trí.
Viêm ruột thừa có một số thể nặng và phức tạp như thể viêm có mủ (chỗ cómủ dễ bị thủng, vỡ ra thành áp xe ruột thừa; nếu mủ lan ra ổ bụng sẽ gây viêm phúc mạc toàn thể, tỷ lệ tử vong rất cao), viêm ruột thừa chảy máu và hoại tử (gây viêm phúc mạc rất nặng, dẫn đến chết người). Một số thể bệnh rất khó chẩn đoán, bao gồm:
- Viêm ruột thừa lạc chỗ: Ruột thừa không ở vị trí bình thường nên bác sĩ dễ nhầm là viêm một bộ phận khác gần đó (như bệnh về phụ khoa, tiết niệu).
- Viêm ruột thừa thể tắc ruột: Có bệnh cảnh lâm sàng giống như tắc ruột;nguyên nhân là ruột thừa viêm gây dính các tạng lân cận, gây tắc ruột.
- Đám quánh ruột thừa: Ruột thừa bị viêm nếu phát hiện muộn sẽ dính vào các tạng gần đó, tạo nên một đám quánh (có thể sờ thấy). Trong trường hợp này, không thể mổ ngay mà phải điều trị kháng sinh để cho đám quánh ổn định rồi tan dần; sau 2-3 tháng mới mổ cắt bỏ ruột thừa. Trong thời gian chờ, bệnh nhân cần được theo dõi kỹ vì đám quánh có thể làm mủ thành áp xe hoặc viêm phúc mạc.
Trừ trường hợp có đám quánh, bệnh nhân viêm ruột thừa cần được mổ càng sớm càng tốt để cắt bỏ đoạn ruột bị viêm. Bệnh nhân không nên dùng khángsinh hay bất cứ loại thuốc gì khác vì bệnh chẳng những không khỏi mà còn diễn biến khác đi, khiến bác sĩ dễ chẩn đoán nhầm.
Sau khi phẫu thuật, nếu vẫn thấy đau hoặc có gì khác thường, bệnh nhân phải trở lại khám ở cơ sở đã mổ cho mình càng sớm càng tốt; không nên tựý dùng thuốc điều trị ở nhà.
GS Lê Sĩ Liêm, Sức Khoẻ & Đời Sống